Rekordowo drogi gaz wywindował ceny energii

• Strona główna
• Artykuły
• Rekordowo drogi gaz wywindował ceny energii

2026-09-09

Średnia cena dostaw na Rynku Dnia Następnego dla całej opisywanej strefy wyniosła w sierpniu br. 125,21 EUR/MWh i była wyższa o 22,29 EUR/MWh, czyli 21,6% względem lipca. Pod względem miesięcznej dynamiki wzrostu cen był to najgorszy okres w bieżącym roku kalendarzowym. Wysokie ceny spot wynikały przede wszystkim ze wzrostu cen surowców energetycznych, głównie gazu ziemnego, kontynuacji fal upałów - zwłaszcza w Europie Zachodniej - oraz kryzysu hydrologicznego, który wymusił wyłączenia części kluczowych europejskich elektrowni. W Polsce cena spot wyniosła 132,68 EUR/MWh względem 112,29 EUR/MWh w lipcu (wzrost o 18,2%).

- Tegoroczne miesiące letnie przynoszą poważne wyzwania dla europejskiego sektora hydroenergetycznego. Szczególnie widoczne jest to w państwach alpejskich, gdzie energetyka wodna tradycyjnie odgrywa kluczową rolę w produkcji energii elektrycznej. W Austrii oraz Szwajcarii wytwarzanie energii w elektrowniach przepływowych spadło odpowiednio o 46% i 26% r/r. Negatywne skutki suszy odczuwa także Francja. Choć elektrownie wodne zwykle pokrywają tam około 10% zapotrzebowania na energię elektryczną, tegoroczna produkcja z tego źródła zmniejszyła się aż o 70% - komentuje Krzysztof Mazurski, dyrektor Działu Portfolio Management w Energy Solutions.

Jeszcze większe konsekwencje niskie stany wód wywołały w sektorze energetyki jądrowej. W połowie sierpnia ograniczenia pracy objęły kilkanaście reaktorów, odpowiadających łącznie za ponad 11 GW mocy, czyli 18% całkowitego potencjału francuskiego sektora jądrowego. Był to najwyższy poziom ograniczeń odnotowany w bieżącym roku.

Podobne problemy dotyczą również elektrowni zlokalizowanych nad Dunajem, w tym węgierskiej elektrowni Paks oraz rumuńskiej Cernavodă. W odpowiedzi na wyjątkowo niski poziom rzeki władze Węgier zdecydowały się 15 sierpnia zatopić dwie barki w pobliżu elektrowni Paks, aby tymczasowo podnieść poziom wody niezbędnej do chłodzenia bloków jądrowych. Premier Peter Magyar określił te działania jako najbardziej wymagające przedsięwzięcie tego typu od trzech dekad.

Czynnikiem częściowo stabilizującym ceny energii, szczególnie w godzinach wieczornych szczytów zapotrzebowania, pozostaje energetyka wiatrowa.

Warto wspomnieć, że w pierwszych sześciu miesiącach br. w Europie uruchomiono farmy wiatrowe o łącznej mocy 8,8 GW, a więc o 30% więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Był to zarazem najlepszy wynik dla pierwszego półrocza w historii. Łączna moc elektrowni wiatrowych w Unii Europejskiej przekroczyła już symboliczną barierę 250 GW. Przy obecnym tempie rozwoju sektor może osiągnąć około 340 GW do 2030 r.

Kurs rynku terminowego energii elektrycznej, reprezentowany przez kontrakt roczny na 2027 rok dla całej opisywanej strefy, wyniósł średnio 100,62 EUR/MWh. Była to wartość wyższa o 5,91 EUR/MWh, czyli 6,2%, względem lipca. Najważniejszymi czynnikami prowzrostowymi pozostawały surowce energetyczne, przede wszystkim gaz. Tylko sześć z analizowanych krajów odnotowało ceny poniżej 100 EUR/MWh. Jeżeli notowania surowców nie powrócą do trendu spadkowego, a obecnie nic na to nie wskazuje, to utrzymanie tendencji wzrostowej powinno się utrzymać.

Rynek EU ETS nadal stabilny, ale presja wzrostowa narasta

Jedynym czynnikiem stabilizującym sytuację w ostatnim czasie pozostaje rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla, który od ponad miesiąca poruszał się w wąskim trendzie bocznym na poziomie 82-84 EUR/t. Dopiero sesja z 7 września przyniosła przebicie jego górnej krawędzi, co z punktu widzenia analizy technicznej stanowi sygnał dalszej aprecjacji.

- Obecnie na ceny EUA w największym stopniu wpływają sytuacja na rynkach surowców energetycznych, warunki pogodowe, kondycja europejskiego sektora przemysłowego oraz związanego z nim poziomu emisji. Czynnik regulacyjny znajduje się na drugim planie, jednak po powrocie części decydentów z wakacyjnej przerwy nie można wykluczyć nowych komunikatów dotyczących systemu EU ETS. Dodatkowo 30 września mija termin umorzenia uprawnień odpowiadających emisjom za 2025 rok, co może tymczasowo zwiększyć presję popytową - przekonuje Wojciech Listoś, ekspert hurtowego rynku energii i gazu w Energy Solutions.

Gaz ziemny ponownie liderem wzrostów na europejskim rynku

Najbardziej wzrostowym segmentem w ubiegłym miesiącu ponownie był gaz ziemny. Roczny kontrakt na 2027 rok na TTF zyskał 21,5% m/m. Na początku września jego wartość przekroczyła psychologiczny poziom 50 EUR/MWh, wyznaczając roczne maksimum, które jest systematycznie przebijane. Aprecjacja wynika z dalszej eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz słabszych fundamentów, przede wszystkim niskiego średniego poziomu zapełnienia magazynów gazu w UE.

W ostatnich tygodniach można zaobserwować wzrost europejskiego importu LNG ze Stanów Zjednoczonych. To pozytywny sygnał, choć wynika głównie ze spadku konkurencji o dostawy surowca ze strony Azji.

Jednocześnie wraz z początkiem września rozpoczyna się sezonowy okres prac konserwacyjnych na norweskiej infrastrukturze gazowej. Jakiekolwiek przestoje bądź awarie mogą zwiększyć nerwowość na rynku, zwłaszcza w przypadku instalacji Troll oraz Kollsnes, których techniczna przepustowość przekracza 100 mln m³ dziennie.

IEA obniża prognozy podaży ropy naftowej

Według najnowszych prognoz Międzynarodowej Agencji Energii (IEA) światowa podaż ropy naftowej w bieżącym roku może zmniejszyć się o około 4,3 mln baryłek dziennie, co odpowiada spadkowi rzędu 4% r/r. Oznacza to kolejną rewizję prognoz w dół, ponieważ jeszcze w lipcu IEA zakładała ograniczenie produkcji o 3,7 mln baryłek dziennie. Po aktualizacji oczekiwany poziom globalnych dostaw wynosi 102,02 mln baryłek dziennie, czyli najmniej spośród wartości wskazywanych w tegorocznych raportach IEA. W takim scenariuszu podaż byłaby niższa od światowego zapotrzebowania o około 1,3 mln baryłek dziennie.

Węgiel podąża za wzrostami na rynku gazu i ropy

Europejskie ceny węgla energetycznego przez większą część miesiąca podążały za gazem i ropą. Dynamika wzrostu kontraktu rocznego ARA API 2 była jednak nieco niższa i wyniosła 5,4% m/m. Presja wzrostowa na tym rynku utrzymuje się, ponieważ europejskie miksy wytwórcze muszą bilansować się paliwami kopalnymi w warunkach ograniczeń pracy części elektrowni jądrowych. Dodatkowym czynnikiem są wysokie ceny gazu, które przekładają się na wyższe poziomy cen w mechanizmie merit order.

energetykagaz ziemnyropa naftowaEnergy Solutions